Kapat
Gönderiliyor...
OCA
20
Tarihçe
>

İstanbul Kültür Sanat Vakfı

Dr. Nejat F. Eczacıbaşı

Dr. Nejat F. Eczacıbaşı

Şakir Eczacıbaşı

Şakir Eczacıbaşı

Bülent Eczacıbaşı

Bülent Eczacıbaşı

İstanbul Kültür Sanat Vakfı

İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV), kâr amacı gütmeyen bir sivil toplum kuruluşu olarak İstanbul’da uluslararası sanat festivalleri düzenlemek amacıyla 1973 yılında Dr. Nejat F. Eczacıbaşı önderliğindeki 17 işadamı ve sanatsever tarafından kuruldu.

Vakfın birincil hedefi kültür ve sanat çalışmalarının en seçkin örneklerini sunmak ve aynı zamanda sanat yoluyla uluslararası bir platform oluşturarak Türkiye’nin ulusal, kültürel ve sanatsal değerlerini tanıtmaktı.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 50. yıldönümü olan 1973 yılında düzenlenen ilk İstanbul Festivali, programında çoğunlukla klasik müziğe yer veriyordu. Bir süre sonra festival kapsamında diğer sanat dallarına da yer verilmeye başlandı. Film gösterimleri, tiyatro, caz, bale performansları ve tarihi mekânlarda gerçekleştirilen sergiler de programda yer aldı. İzleyicilerin giderek artan ilgisi sonucu farklı sanat disiplinlerine ait etkinlikler, zaman içinde gelişerek ayrı festivaller olarak yapılandılar.

1983 yılında ayrı bir bölüm olarak düzenlenmeye başlayan Sinema Günleri 1989 yılında Uluslararası İstanbul Film Festivali adını aldı; 1987 yılı Uluslararası İstanbul Bienali’nin başlangıcıydı. Bunu, 1989’da başlayan Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali takip etti.

1993 yılında, Dr. Nejat F. Eczacıbaşı’nın vefatının ardından, Şakir Eczacıbaşı vakfın Yönetim Kurulu Başkanı olarak seçildi. Bu tarihten itibaren vakıf, kurumsallaşma yolunda büyük adımlar atarak ülkenin kültür ve sanat yaşamındaki yerini sağlamlaştırmaya devam etti.

1994 yılında Uluslararası İstanbul Caz Festivali de ayrı bir festival olarak yapılandı ve aynı yıl Uluslararası İstanbul Festivali’nin adı Uluslararası İstanbul Müzik Festivali olarak değiştirildi. İlki 2012 yılında gerçekleştirilen İstanbul Tasarım Bienali’nin de etkinlikler arasına katılmasıyla, İstanbul Kültür Sanat Vakfı, uluslararası ölçekte dört festival ve iki bienal düzenleyen bir kurum oldu.

İKSV, kuruluşunun 30. yılında kültürel mirasın korunması ve sanatın ilerlemesine olanak sağlamak üzere bir sosyal sorumluluk projesi olarak İstanbul Dostları adında bir üyelik programı oluşturuldu. Bugün Lale Kart adı altında sürdürülen bu program, sanatseverleri çatısı altında bir araya getirirken üyelerine İstanbul Festivallerinde birçok ayrıcalık ve öncelik sağlıyor.

İKSV yine 30. yılında farklı projelerle etkinliklerini yıl içine yayma kararı aldı. Bu kapsamda başlatılan sonbahar film haftası Filmekimi, 2002 yılından bu yana gerçekleşiyor. İKSV ayrıca 2007 yılından itibaren festivaller dışında yıl boyunca özel etkinlikler de gerçekleştirmeye başladı. Leyla Gencer Şan Yarışması da 2006 yılından bu yana İKSV tarafından düzenleniyor.

Vakıf, 2004 yılında etkinliklerinin menzilini artırarak, uluslararası anlayış, diyalog ve etkileşim platformunun güçlenmesi adına yurtdışı projelerine başladı. Bu doğrultuda Avrupa’nın belli başlı kentlerinde festivaller düzenlendi. 2004 yılında “Şimdi Now” ile Berlin’de başlayan, 2005’te “Şimdi Stuttgart”la, 2007 ve 2008’de “Turkey Now” başlığı altında Amsterdam ve Rotterdam’da, 2008’de de Rusya’da devam eden yolculuğun 2009’daki durağı ise Viyana oldu. 1 Temmuz 2009’da başlayan ve 31 Mart 2010 tarihine kadar süren “Fransa’da Türkiye Mevsimi” çalışmaları da İKSV ve Culturesfrance ortaklığıyla yürütüldü. İKSV, Mevsim kapsamında başlatılan Fransa’daki Cité Internationale des Arts sanatçı atölyesindeki bir misafir sanatçı programının koordinasyonunu üstlenmeye devam ediyor. Vakıf, ayrıca 2007’den bu yana Venedik Bienali Uluslararası Sanat Sergisi’ndeki Türkiye Pavyonu’nun organizasyonunu üstleniyor. 2014 yılında Venedik Bienali’nde Türkiye’ye uzun süreli bir mekân kazandırılması için başlattığı girişimi başarıyla tamamlayan İKSV, böylece Türkiye’nin Venedik Bienali Uluslararası Mimarlık Sergisi’nde de yer almasını sağladı.

İKSV, 2009 Aralık ayında Şişhane’deki Deniz Palas Apartmanı’na taşındı. İKSV’nin, 2011 yılında Nejat Eczacıbaşı Binası adını alan bu binayla gerçekleştirdiği bir düş de binanın giriş ve birinci katında yer alan Salon ile çeşitli sanatsal ve kültürel etkinliklere artık ev sahipliği de yapabilmesi oldu.

2010 yılı Ocak ayında on altı yıl boyunca vakfın Yönetim Kurulu başkanlığını üstlenmiş olan değerli kültür insanı Şakir Eczacıbaşı’nın vefatının ardından vakfın Yönetim Kurulu Başkanı olarak Bülent Eczacıbaşı seçildi. 2012’de kuruluşunun 40. yıldönümünü kutlayan İKSV, aynı yıl klasik müzik alanında çalışan bir gence Aydın Gün Teşvik Ödülü sunmaya başladı. 2015 yılında vakfın verdiği ödüllere, her yıl Türkçeye üstün başarıyla kazandırılmış bir edebiyat eserinin çevirmenine sunulan Talât Sait Halman Çeviri Ödülü de eklendi.

İKSV, 50. yılına giden yolda İstanbul’u dünya kültür-sanat başkentleri arasında ön sıralara taşımak, güncel kültür-sanat üretiminde etkin rol oynamak ve kültür politikalarının oluşturulmasına katkıda bulunmak amaçlarıyla çalışmalarını sürdürüyor.

Dr. Nejat F. Eczacıbaşı

İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın (İKSV) kuruluşuna önderlik eden Dr. Nejat F. Eczacıbaşı, 5 Ocak 1913 tarihinde İzmir'de doğdu. Hayatı boyunca tanınması, sevilmesi ve gelişmesi için çaba gösterdiği sanatla ilkokul yıllarında aldığı keman dersleriyle tanıştı. Lise eğitimini İstanbul Robert Kolej'de tamamlayan Eczacıbaşı, yüksek öğrenimi boyunca ilerlemeyi seçtiği kimya alanında 1934'te Almanya'da lisans eğitimini tamamladı ve aynı dalda, Chicago Üniversitesi'nden yüksek lisans ve Berlin Üniversitesi'nden doktora derecelerini aldı. Eğitiminin ardından Türkiye'ye dönen Eczacıbaşı, 1940'larda kurulan Eczacıbaşı İlaç Fabrikası ile Türkiye'de ilaç sanayiinin gelişiminde önemli rol oynadı.

İstanbul'da bir festival düzenleme fikri, 1960'ların ortalarında gelişmişti. Eczacıbaşı, bu hayalini gerçekleştirebilmek için uzun yıllar büyük bir inançla çalıştı. Avrupa kentlerinde gerçekleştirilen büyük festivallerin yetkililerini İstanbul'a çağırdı, hem yurtiçi hem de yurtdışında böylesi bir festivalin gerçekleşmesine katkıda bulunabilecek kişilerle görüşmelerini sürdürdü. 1971 yılında Kültür Bakanlığı'nın kuruluşuyla birlikte Eczacıbaşı'nın festivalin gerçekleşebilmesiyle ilgili inancı, heyecanı ve coşkusu artmıştı. Nihayet, 1972 yılında İKSV'nin temeli atıldı. Vakfın kurucuları arasında, Dr. Nejat Eczacıbaşı'nın yanında şu isimler yer alıyordu: Afif Tektaş, Reşat Aksan, Bülent Tarcan, Aydın Gün, Yıldız Kenter, Prof. Dr. Mazhar Şevket İpşiroğlu, Ercüment Berker, Cüneyt Gökçer, Mükerrem Berk, Mehmet Önder, Semih Günver, Cemal Süreya, Kazım Eke, Cengiz Altuğ, Büyükelçi Muharrem Nuri Birgi ve Cevat Memduh Altar. Vakfın kuruluşunun ardından ilk İstanbul Festivali de, Cumhuriyet'in 50. yılı kutlamaları kapsamında, 1973 yılında gerçekleştirildi. Festival yurtiçi ve yurtdışında geniş yankı uyandırdı. 1974 yılında Avrupa Konseyi, İKSV'nin dünyadaki sanat festivalleri arasında yakaladığı başarı dolayısıyla, Dr. Nejat F. Eczacıbaşı, Aydın Gün ve Dışişleri Bakanlığı Kültür İşleri Daire Başkanı Büyükelçi Semih Günver'e madalya verdi.

Her işadamının toplumun gelişimine katkıda bulunmak gibi sosyal bir sorumluluğu olduğuna inanan Dr. Nejat F. Eczacıbaşı, bu inancını hayata geçirmek için İstanbul Kültür Sanat Vakfı başta olmak üzere, Dr. Nejat F. Eczacıbaşı Vakfı ve İzmir Kültür, Sanat ve Eğitim Vakfı (İKSEV) gibi birçok vakfın kuruluşuna ve yaşamını devam ettirmesine destek oldu. Dr. Nejat F. Eczacıbaşı, sanat ve toplumla iç içe geçmiş 80 yılın ardından, 1993 yılında aramızdan ayrıldı.

Dr. Nejat F. Eczacıbaşı'nın anılarını topladığı Kuşaktan Kuşağa (1982) ve aramızdan ayrılışından kısa süre önce tamamladığı İzlenimler, Umutlar (1994) kitapları, Dr. Nejat F. Eczacıbaşı Vakfı Yayınları tarafından yayımlanmış yapıtlar arasında yer alıyor.

Şakir Eczacıbaşı

1929 yılında İzmir'de doğan Şakir Eczacıbaşı, Robert Kolej'deki öğreniminden sonra, Londra Üniversitesi Eczacılık Okulu'unda okudu. Türkiye'ye dönüşü sonrası 1953'te Vatan gazetesinin ünlü Sanat Yaprağı ekinin yayıncıları arasında yer aldı.

Eczacıbaşı İlaç Kuruluşu'na 1955'te katılan Eczacıbaşı, 1956-1967 yılları arasında, bilim çevreleri kadar sanat ve kültür çevrelerinde de geniş yankılar uyandıran Tıpta Yenilikler dergisini yayımladı. Ayrıca, uluslararası şenliklerde ödüller alan Eczacıbaşı Kültür Filmleri dizisini 1960-1962 döneminde Sabahattin Eyuboğlu ve Pierre Biro ile birlikte hazırladı. Bunlardan Renk Duvarları 1964 yılında Avrupa Konseyi'nin Kültür Filmleri Ödülü'nü kazandı.

1965'te, Onat Kutlar'la birlikte Türk Sinematek Derneği'nin kuruluşuna öncülük etti ve on yıl süreyle başkanlığını yaptı.

İş yaşamında 1970'li yıllarda Eczacıbaşı İlaç kuruluşunun genel müdürlüğüne gelen Şakir Eczacıbaşı, 1980'de Eczacıbaşı Topluluğu yürütme kurulu başkanı, 1993'te de Eczacıbaşı Holding yönetim kurulu başkanı oldu.

1966 yılında kurduğu basketbol, voleybol ve masa tenisi takımları birçok kez Türkiye şampiyonluğu kazandı. Yıllarca Avrupa kupalarında Türkiye'yi temsil eden Eczacıbaşı Spor Kulübü'nün 1996 yılına değin başkanlığını sürdürdü.

Fotoğraf sanatıyla ilk kez 1960'larda ilgilenmeye başlayan Şakir Eczacıbaşı, yapıtlarıyla yurtiçi ve yurtdışında büyük ilgi çekerek çağdaş fotoğraf sanatçıları arasında seçkin bir yer elde etti. Türkiye'de on beş, çeşitli batı ülkelerinde yirmi beş fotoğraf sergisi düzenledi; seçme fotoğraflarını içeren Anlar/Moments(1983), Türkiye Renkleri (1997), Kapılar ve Pencereler (2001) ve Bir Seçki: 1965-2005 (2005) kitapları yayımlandı.

1968'den başlayarak Türkiye: Bir Portre, İstanbul Görüntüleri, Türkiye'den İnsan Manzaraları, Balıkçılar, Evler, Yollar… Sokaklar..., Çarşılar... Pazarlar..., Kahvehaneler temalı, seçkin yazar ve fotoğraf sanatçılarının yer aldığı Eczacıbaşı Renkli Fotoğraf Yıllıkları'nı hazırladı. Bu yayınlarda bilinmeyen birçok genç fotoğrafçıyı da tanıttı. Bernard Shaw'dan Gülen Düşünceler, Oscar Wilde'dan Tutkular, Acılar, Gülümseyen Deyişler adıyla yaptığı derleme kitapları büyük ilgi uyandırdı.

Şakir Eczacıbaşı, 1972 yılında, Abdi İpekçi'nin isteği üzerine, Milliyet Sanat dergisinin kuruluşuna da öncülük etti.

Fransa'nın Sanat ve Edebiyat Şövalyesi Nişanı ve TC Devlet Üstün Hizmet Madalyası ile ödüllendirilen Şakir Eczacıbaşı, 1996'da iş yaşamından ayrıldı ve 1973 yılında Dr. Nejat F. Eczacıbaşı önderliğinde kurulan ve yıllar içinde Türkiye'nin kültür-sanat yaşamına yön veren, en büyük kültür-sanat kurumu olan İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın yönetim kurulu başkanı oldu ve vakfın kurumsallaşmasında büyük rol oynadı.

Çalışmalarına "İstanbul Festivalleri" başlığı altında, bir buçuk ay süren tek bir festival düzenleyerek başlayan İKSV, on altı yılı aşkın bir süre vakfın yönetim kurulu başkanlığını sürdüren Şakir Eczacıbaşı'nın önderliğinde, uluslararası ölçekte beş festival düzenleyen bir kurum olarak önemini perçinledi. 1980 sonrasında başlatılan Sinema Günleri'nin kısa zamanda Uluslararası İstanbul Film Festivali'ne dönüşmesi ve Avrupa'nın sayılı film festivalleri arasında bugünkü saygın konumuna gelmesi Şakir Eczacıbaşı'nın bizzat festivale verdiği emek sayesinde gerçekleşti. Eczacıbaşı ayrıca, 1988 yılından bu yana Festival filmlerinin sansürsüz olarak sinemaseverlerle buluşmasına da önayak oldu. Kısıtlı olanaklara rağmen yurtiçi ve yurtdışında dinamizmi ve içeriğiyle büyük saygınlık kazanan Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali'nin 1989 yılından bu yana devam ediyor olmasında da büyük payı bulunuyor.

Ülkemizde yeni, planlı ve verimli bir "kültür yaşamı" yaratılması gerektiğine inanan Şakir Eczacıbaşı, İKSV'deki çalışmalarına ek olarak Türkiye'nin düşünce ve kültür yaşamının önde gelen isimleriyle birlikte Kültür Girişimi'ni kurdu. Kültür Girişimi, 1998 yılından bu yana yedi önemli kültür sempozyumu gerçekleştirdi. Bu sempozyumlarda yürütülen tartışmaları içeren değerli kitaplar da İKSV tarafından yayımlandı.

Şakir Eczacıbaşı, sanatseverler için sanat ile tasarımın buluştuğu özel ve sınırlı sayıda armağan eşyalar hazırlayan İKSV Tasarım'ı hayata geçirdi ve dört yıllık büyüme sürecinde, seçilen sanatçılardan yapılan tasarımlara kadar en küçük ayrıntıyla bizzat ilgilendi.

Nejat Eczacıbaşı'nın İKSV’ye ait bir mekân yaratma yolunda attığı adımları tamamlayarak vakfa Şişhane’deki yeni binasını kazandıran Şakir Eczacıbaşı, 2010 yılında hayatını kaybetti. Düzenlediği kültür-sanat etkinlikleriyle ve kültür politikaları alanındaki çalışmalarıyla İKSV, on altı yıl boyunca yönetim kurulu başkanlığını yürüten Şakir Eczacıbaşı’nın anısını yaşatmaya, yapıcı, yaratıcı, yenilikçi ve öncü rolünü daha da ileri taşıyarak devam edecek.

Şakir Eczacıbaşı'nın anılarını derlediği Çağrışımlar, Tanıklıklar, Dostluklar adlı kitabı 2010 yılında Remzi Kitabevi'nden yayımlandı.

Bülent Eczacıbaşı

İstanbul'da, 1949 yılında doğan Bülent Eczacıbaşı, İstanbul Alman Lisesi'ni bitirdikten sonra yüksek öğrenimini Londra Üniversitesi'nde sürdürdü ve ABD'de Massachusetts Institute of Technology'den kimya mühendisliği dalında yüksek lisans derecesi aldı.

Çalışma yaşamına 1974 yılında Eczacıbaşı Holding'de başlayan Bülent Eczacıbaşı, Topluluğun çeşitli kuruluşlarında yönetim görevlerinde bulundu. 1991-1993 yıllarında TÜSİAD (Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği) Yönetim Kurulu Başkanlığı, 1997-2001 yıllarında TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanlığı, 1993-1997 yıllarında ise TESEV (Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı) Kurucu Yönetim Kurulu Başkanlığı, 2000-2008 yıllarında İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası Yönetim Kurulu Başkanlığı yaptı.

Halen Eczacıbaşı Holding Yönetim Kurulu Başkanı olan Bülent Eczacıbaşı, TÜSİAD'ın Onursal Başkanı, İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası'nın Onursal Başkanı, İstanbul Modern Sanat Müzesi'ni bünyesinde bulunduran İstanbul Modern Sanat Vakfı'nın Mütevelli Heyeti Başkanı, İKSV (İstanbul Kültür Sanat Vakfı) Yönetim Kurulu Başkanı ve Avrupa Sanayicileri Yuvarlak Masası (ERT- European Round Table of Industrialists) üyesidir. Eczacıbaşı ayrıca, TESEV Yüksek Danışma Kurulu'nda, Harvard Kennedy School Danışma Kurulu'nda ve Akbank Uluslararası Danışma Kurulu'nda yer almaktadır.

Bülent Eczacıbaşı evli ve iki çocuk sahibidir.